İmam Ebu Hanife, Ebu Yusuf, Ibrahim en-Nehai ve Basralı bir kısım ulemaya göre sarhoş edici içecekler şu kısımlara ayrılır: Katî hamr (şarap), içtihâdî hamr (et-Tılâ, Nekî’u’t-Temr, Nekî’u’z-Zebîb)* ve (hamr olmayan) sarhoş edici özelliği olan diğer içecekler. 3. Kısmın hükmüne dair deliller: Bu konudaki ihtilaflar, 3. kısım sarhoş edici özelliği olanların eğlenme/keyif dışındaki kullanımı hakkındadır. Eğlencesine…

Bismillâhirrahmânirrahîm Âlemlerin rabbi olan Allah’a hamd ve Efendimiz Muhammed Mustafâ’ya, onun âl-u ashâbının cümlesine salât olsun. (Bu besmele, hamdele ve salveleden) sonra; zengin ve hiçbir şeye muhtaç olmayan rabbinin rahmetine muhtaç olan Kâsım b. Kutluboğâ el-Hanefi[1] der ki: Kendi istekleri doğrultusunda imamlarımızın mezhebinde (Hanefi mezhebi) amel eden insanlar gördüm. Hatta bazı kadıların “bu konuda (yani…

Bismillâhirrahmânirrahîm Bil ki[1] –Allah seni muvaffak kılsın- Hanefî ashabımızın mesâili üç tabakadır: Sonra bu mesâilü’l-usûl ya da Zâhirü’r-Rivâye olarak isimlendirilen meseleler İmam Muhammed’in kitaplarında bulunurlar ki; bunlar, Mebsût (Kitabü’l-Asl), Ziyadât, Camiu’s-Sağîr, Camiu’l-Kebîr ve Siyer’dir. Bu kitaplar, İmam Muhammed’den güvenilir kimseler tarafından nakledilmiş, mütevatir ya da meşhur olarak sabit olmuştur. Ebû Yûsuf ve Muhammed’in ashabı; İsam…

Bismillâhirrahmânirrahîm İhtilafların asıl sebebi delil ve kanıtların farklı olmasından kaynaklanır. Ancak bazen bu ihtilaflar müçtehidin içinde bulunduğu asrın ve zamanın farklı olmasından da kaynaklanıyor olabilir. Tıpkı Ebu Hanife (ö. 150/767) ve Sâhibeyn[1] arasında oluşan şu meselelerdeki ihtilaflar gibi: 1) Ebû Hanîfe’ye göre bir kimsenin kuru üzümden bir kilo fıtır sadakası vermesi buğdaydan iki kilo vermesi…

Rahman ve Rahim Olan Allah’ın Adıyla Yalnız Allah’tan yardım isteriz. İçlerinden bazılarını içtihat ederek hükümleri istinbât etmeye muvaffak kılarak lütfuyla kullarını kemâle erdiren Allah’a hamd olsun. Diller meramları konuştukça, kalplere manalar doğdukça doğruya ileten efendimiz Muhammed’e, âline ve ashâbına salat ve selam olsun. Bu ön girişten sonra; Sultan Murat Han oğlu ulu sultan, büyük hakan,…

Hamd âlemlerin Rabbi olan Allaha; Salat ve selam efendimiz Muhammed’in (sav), ailesinin ve ashabının üzerine olsun. Bu kısa mukaddime, namazda yapılan fiillerin gereği üzere yapılmasını icmali olarak; insanın yapmış olduğu fiillerinde basiret üzere olması adına dört mezhebe göre ele alınmıştır. İmam-ı Âzam Ebu Hanife Numân’ın – Allah ondan razı olsun ve memnun etsin; Cenneti, nimet…

Akıl: Sair hayvanâttan insanın mâ-bihi’l-imtiyazı[1] olan garîzeye[2] ıtlak olunduğu gibi o garîze sebebiyle hâsıl olan ulûm ve maarife de ıtlak olunur. Nakil: Mucizât ile müeyyet olan Rasûlullâh’ın (sav) haberidir ki ona şer’ denir. Beşerin vâsıta-ı ilim ve irfanı havâs, akıl ve nükûl-ı sahîhadır. Onun için ispat-ı metâlipte havas ile edille-i akliyye ve nakliyyeye müracaat olunur.…

Hamd, güzel isimleri olan Allah’a mahsustur. Salât ve selam en yüce maksat sahibi Muhammed’e (sallallâhualeyhivesellem) olsun. Bu risale Allah Teâlâ’nın isimlerinin tevkifi veya kıyasi olmasının beyanı hakkındadır. Tevkifi, bir ismin Allah Teâlâ’ya kullanılmasında şeriatın iznine bağlı olması demektir. Kıyasi ise bir ismin Allah Teâlâ’ya kullanılmasında şeriatın iznine bağlı olmayan ve aklen, fiillerden ve sıfatlardan (sübûtî…